Το Σχολείο του Δάσους και η εκπαίδευση του Μικρού Δέντρου

ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ : Δάσος

ΟΜΑΔΑ ΣΤΟΧΟΣ : Μαθητές νηπιαγωγείου, δημοτικού

ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Μονοήμερο

ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Μια από τις βασικότερες και κλασικότερες θεματικές των προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που υλοποιούνται τόσο στα Κ.Π.Ε. όσο και στα πλαίσια προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων είναι το δάσος. Ο τίτλος του εν λόγω προγράμματος είναι εμπνευσμένος από το μυθιστόρημα του Φόρεστ Κάρτερ «Η εκπαίδευση του Μικρού Δέντρου» που κυκλοφόρησε το 1977 και είχε παγκόσμια απήχηση, καθώς μέσα από τις σελίδες του οι αναγνώστες ανακαλύπτουν μια εναλλακτική οπτική σ’ έναν μηχανιστικό και υλιστικό κόσμο. Ο μικρός ήρωας του έργου μακριά από την πόλη και τους ρυθμούς της μαθαίνει να ζει μέσα στη φύση υπακούοντας τους νόμους της. Γνωρίζει το σώμα του και μαθαίνει να προσαρμόζεται στις συνθήκες του δάσους. Σύντομα αυτό αποβαίνει όχι ένας ανερμήνευτος τόπος αλλά ένα σχολείο.

Εξήντα χρόνια πριν είχε κυκλοφορήσει στη χώρα μας το αναγνωστικό του Ζαχαρία Παπαντωνίου «Τα ψηλά βουνά». Η έκδοσή του ήταν ενταγμένη σε μια νέα αντίληψη για τη φύση και το περιβάλλον σε συνδυασμό με την εισαγωγή στην εκπαίδευση του σχολείου εργασίας, του σχολικού κήπου, της διδασκαλίας φυσιογνωστικών μαθημάτων, της επαφής των παιδιών με τη φύση μέσα από εκδρομές που πραγματοποιούνταν στο δάσος ή με τη διδασκαλία μαθημάτων στο ύπαιθρο. Στις μέρες μας, έναν αιώνα μετά, παρόμοιες καινοτόμες δράσεις κάνουν την εμφάνισή τους κι εφαρμόζονται πιλοτικά, όπως το Σχολείο του Δάσους (ForestSchool), ένας θεσμός που υφίσταται εδώ και αρκετά χρόνια σε πολλές χώρες και στοχεύει κυρίως στην ψυχοκινητική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών μέσα από δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στο δάσος.

ΣΚΟΠΟΣ

H συνειδητοποίηση της σπουδαιότητας του δάσους για την προστασία του εδάφους, του ευρύτερου περιβάλλοντος και της ανθρώπινης ζωής, για τον κύκλο του νερού, του διοξειδίου του άνθρακα και του οξυγόνου, τη βιοποικιλότητα και τη σταθεροποίηση του κλίματος της Γης, καθώς και η αξιοποίησή του ως πεδίο ανάπτυξης δραστηριοτήτων που καλλιεργούν την πολλαπλή νοημοσύνη των μαθητών.

ΣΤΟΧΟΙ

Γνωστικοί : να γνωρίσουν και να διακρίνουν τους διάφορους τύπους δασών, να κατανοήσουν τις σχέσεις αλληλεπίδρασης των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων που συνιστούν ένα δασικό οικοσύστημα, να αξιολογούν την πολύπλευρη και πολυπαραμετρική προσφορά και τις ωφέλειες του δάσους, να περιγράφουν τις ανθρώπινες παρεμβάσεις και τους κινδύνους που απειλούν την ισορροπία του

Ψυχοκινητικοί : μέσα από τις ποικίλες δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στο πεδίο να αναπτύξουν την πολλαπλή νοημοσύνη, να αξιοποιούν υλικά της φύσης για απλές κατασκευές και παιχνίδια, μέσα από την ομαδοσυνεργατικότητα να αξιοποιούν κριτικά τις πληροφορίες που συλλέγουν για τις περιβαλλοντικές, παραγωγικές και κοινωνικοπολιτιστικές λειτουργίες του δάσους αλλά και τους κινδύνους που το απειλούν.

Συναισθηματικοί : Η καλλιέργεια των αξιών και η διαμόρφωση στάσεων και συμπεριφορών απέναντι στην προστασία των δασών που με τη σειρά τους θα οδηγήσουν στη συμμετοχή και ανάληψη δράσης για τη διεκδίκηση ανάληψης από το κράτος αλλά και από διάφορους φορείς μέτρων και πρωτοβουλιών που θα εξασφαλίζουν την αειφορική διαχείρισή τους.

ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

 

ΩΡΕΣ                ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΩΡΟΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ
08:45 – 09:00 Άφιξη μαθητών στο Ελληνικό Πνευματικό Κέντρο
Παιχνίδια γνωριμίας – Προβολή για την περιοχή και τις δράσεις του ΚΠΕ – Προβολή για το πρόγραμμα : Το Σχολείο του Δάσους και η εκπαίδευση του Μικρού Δέντρου – Προετοιμασία για τις δραστηριότητες στο πεδίο Πνευματικό Κέντρο
Μακροσκοπική μελέτη πεδίου – Παρατήρηση του ανάγλυφου της περιοχής (λεκανοπέδιο Ιωαννίνων – ορεινοί όγκοι Τζουμέρκων – Χαράδρα Αράχθου)

Συζήτηση για τις ζώνες βλάστησης – Δραστηριότητες προετοιμασίας

Περιοχή Τσούκας
Επιβίβαση στο λεωφορείο και μετάβαση στα Λάζαινα
Επιτόπια μελέτη πεδίου – Επίσκεψη στο δάσος – Δραστηριότητες στο πεδίο Πευκοδάσος στα Λάζαινα
Αναστοχαστική συζήτηση – αξιολόγηση του προγράμματος Πάρκο αναψυχής στα Λάζαινα
13:15 Αποχώρηση μαθητών
Θωμάς ΛώληςΤο Σχολείο του Δάσους και η εκπαίδευση του Μικρού Δέντρου